Son Dakika Haberleri
Mertel Oto Lastik
NACİ AKIN
» ÇAĞDAŞ EĞİTİM SEFERBERLİĞİNİN ÖYKÜSÜ (II)
11 Aralık 2015 Cuma
Dünkü yazımda Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarındaki eğitim alanındaki gelişmeleri anlatmaya çalışmış, geçtiğimiz hafta sonu 60. Yılını kutlayan güzide okullarımızın kuruluş öykülerini bugün yazacağımı ifade etmiştim.
Cumhuriyetin 2. On yılında eğitim alanına damgasını vuran Köy Enstitülerinin olduğundan söz etmiştik. 1937 yılında başlayan bu süreç 1945 yılında ikinci dünya savaşının sona ermesinin ardından önce özünü kaybetti, işlevselliğini yitirdi sonra da ortadan kaldırıldı. Başta ABD olmak üzere galip devletler, köy enstitülerinin Sovyet modelini andıran bir sistem olduğundan söz ederek bundan vazgeçilmesini Türkiye'ye dayattılar. Ancak o günlerde Türkiye çok partili hayata geçmenin sancılarını da yaşıyordu. Köylü kesimi toplu olarak Demokrat Partiye geçiyor, Bayar ve Menderes'in her mitingi adeta olay oluyordu. İktidardaki CHP toplanan bu kalabalıkları cahil çoğunluk, poturu yamalılar ve kasketliler diye niteliyor, gidişatı fazla umursamıyordu. Ancak köy enstitülerini kapatmak zaten DP'ye gönül vermiş kırsal kesimin iyice gözden çıkarılması demek olacaktı, o yüzden kapatma konusunu bir süre ertelemeyi tercih ettiler. 1947 yılına gelindiğinde önce hizmet başında eğitim, toplu üretim ve beceri kazandırma gibi asıl amaçlar kaldırılarak okullar sadece köy öğretmeni yetiştiren sıradan muallim mekteplerine dönüştürüldü.
1950'de DP büyük hedef ve iddialarla iktidar oldu. Öncelikli hedeflerinin başında kırsal kalkınmanın ve tarımsal üretimin artırılması için, sadece köy gençlerinin eğitilmesi değil, tarımda mekanizasyonun sağlanması ve sulanabilir arazilerin miktarının artırılması geliyordu. Bu yüzden CHP iktidarında varılan anlaşmayla devreye sokulan fakat iktidarın beceriksizliği nedeniyle hiç yararlanılamayan Marshall Planını etkinleştirdi Bir taraftan köylüyü traktör sahibi yapabilecek projeler üzerinde yoğunlaşırken diğer taraftan da barajlar ve sulama projelerine öncelik veriyordu.
Menderes'in asıl büyük hedefi ise başlattığı kalkınma hamlelerine insan kaynağı sağlamak üzere eğitime yatırım yapmaktı. Bu işin başına ise en güvendiği isimlerden rahmetli Tevfik İleri'yi getirmişti. Tevfik İleri İTÜ'lü bir mühendisti bu yüzden kalkınmanın birinci şartının yetişmiş teknik eleman gücüne sahip olmak olduğunu çok iyi biliyordu. Diğer taraftan ise öğrencilik döneminde milli bir aktivist ve öğrenci lideri olarak gayri milli eğitimin sonuçlarını çok iyi görmüş, hem cehaletle hem de gayrı millilikle savaşmaya ant içmişti.
Menderes ve İleri gayrı milli eğitim verdiklerini düşündükleri yabancı okulları kapatmak yerine, onlarla yarışabilecek hatta daha ileri düzeyde milli okulların açılmasını hedefliyorlardı. Zira onları kapatsalar yerine ne koyacaklardı? Bürokrasinin önemli bölümü bu okullardan yetişmişti ve bir dirençle karşılaşılacağı muhakkaktı.
Menderes ve İleri bu yeni okulların üzerinde çalışırlarken bir gün Muğla'nın Ula kazası DP ilçe başkanı merhum Şevket Akıncı ile İzmir ve Ege taşrasının ileri gelenlerinden bir heyet Menderes'i ziyarete gelirler. Bu heyettekilerin ortak özelliği hepsinin Menderes'in de mezun olduğu İzmir Kızılçullu Amerikan Koleji mezunu olmaları ve birçoğunun da Menderes'in sınıf arkadaşı olmalarıydı. Heyetin sözcüsü Akıncı meramını kısaca özetler:
"Sayın Başvekilim, sizler de bizler de Amerikan Kolejinde gayrı milli bir eğitim gördük. İyi yetiştik ama zaman zaman misyonerlik faaliyetlerine, zaman zaman da onur ve haysiyetimize dokunacak hadiselere maruz bırakıldık. Bizler savaşları, milli mücadeleyi, yoklukları ve zor günleri yaşadık, bu yüzden bunların tesirinde kalmadık, vatanımızı, milletimizi, dinimizi, gelenek ve göreneklerimizi hep önde tutmasını bildik. Ancak bugünün çocukları o zor günleri yaşamadılar tesir altında kalmaları muhtemeldir, sizden ricamız çocuklarımızı bu yabancı okullara muhtaç etmeyiniz. Bu ayarda okullar tesis ediniz, bizler sorumlu ve duyarlı vatandaşlar olarak her zaman elimizi taşın altına koymaya hazırız."
Bu sözler karşısında Menderes'in gözleri buğulanır ama aynı zamanda da parlar. Tasarladıkları eğitim yuvaları vatandaş indinde de karşılığını bulmuştur. Hemen talimatını verir, öncelikle vatandaşlar eliyle bu girişim başlatılacak, devlet de her türlü eğitim kadrosuyla araç ve gereci temin edecektir. Böylelikle İzmir (Maarif) Koleji, Ege Koleji adıyla İzmir'in tanınmış Levantenlerinden Edmond Giraud'nun( Karolin Koç'un dedesi) bağışladığı Bornova'daki çiftlik arazisi üzerine kurulan barakalarda 1955 yılında eğitime başlar ve birkaç yıl sonra da Milli Eğitime devrolur. Menderes benzeri modelle Atatürk'ün kurduğu Türk Eğitim derneğine ve diğer bazı dernek ve vakıflara da aynı görevi verir. Böylelikle TED Ankara Koleji, Kadıköy Koleji ve Deneme Lisesi de faaliyete geçer. Vatandaşların yetişemediği bölgelerde ise Samsun Konya, Eskişehir ve Diyarbakır Kolejleri devlet eliyle kurulur.
Bürokraside, diplomaside, üniversitelerde, kültür, sanat, siyaset ve iş dünyasında, ülke kalkınmasının temelinde harcı olan sayısız değerler yetiştiren bu güzide okullarımızın birçoğu bu yıl 60. Yılını kutladı. Bazıları da gelecek yıl kutlayacak. Bu çok söz edilmese de gerçek bir eğitim devrimidir. Allah ömür verirse ben de Cumhuriyetimizin 100. Yılında, 2023 de mezuniyetimin 50. Yılını kutlayacağım. Cumhuriyetimizi ve Cumhuriyetimizin kazanımlarını koruma dileğiyle esenlikler dilerim.

Bu yazı 555 defa okundu

En Çok Okunan Haberler

  • Bugün
  • Bu Hafta
  • Bu Ay
ASIRLIK YADİGAR BAŞ KÖŞEDE!
MANİSA'da kasaplık yapan 50 yaşındaki Rıdvan Keçeci, kasap dayısının kendisine verdiği 100 yıllık bıçağı 12 yıldır cam çerçeve içerisinde dükkanında sergiliyor.
CUMHURBAŞKANI GELİYOR
16 Nisan'da yapılacak referandum öncesi il il gezerek Anayasa değişikliğini anlatmayı planlayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Manisa'ya da gelecek
CESET İHBARI HAREKETE GEÇİRDİ
MANİSA'NIN Yuntdağı bölgesinde bulunan Recepli Mahallesi yakınlarındaki bir kuyuda ceset olduğu ihbarı jandarmayı ve kurtarma ekiplerini harekete geçirdi
SU KAÇAKLARINA ÖZEL TAKİP
MASKİ Genel Müdürlüğü, doğal kaynakların korunması ve israf edilmemesi için suyun korunmasına yönelik teknik ekip ve donanımıyla sahada denetimlerini sürdürüyor.
ABD BÜYÜKELÇİLİĞİ İZMİR İÇİN UYARDI
ABD Büyükelçiliği vatandaşlarını İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Diyarbakır'daki Nevruz kutlamaları için uyardı.
SALİHLİ'DE CANLI BOMBA YAKALANDI!
MANİSA'nın Salihli ilçesinde sabah saatlerinde sıcak dakikalar yaşandı.
MANİSASPORLU AYGÜN'ÜN ACI GÜNÜ
MANİSASPOR'UN ve Fenerbahçe'nin efsane oyuncusu Aygün Taşkıran'ın kızı ve yeğeni Bergama yolunda geçirdiği elim trafik kazası sonucu hayatını kaybetti
BURADA DÖVME ÜCRETSİZ !
SON dönemlerde özellikle gençler arasında çok fazla popüler olan dövmeler yeni bir boyut kazandı. Manisalı bir dövmeci ise adeta ayakta alkışlanacak bir hareket yapıyor.
ABD BÜYÜKELÇİLİĞİ İZMİR İÇİN UYARDI
ABD Büyükelçiliği vatandaşlarını İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Diyarbakır'daki Nevruz kutlamaları için uyardı.
SALİHLİ'DE CANLI BOMBA YAKALANDI!
MANİSA'nın Salihli ilçesinde sabah saatlerinde sıcak dakikalar yaşandı.
MANİSALI ASKERDEN BEN DEĞİLİM MESAJI
MANİSALI asker simge haline gelen fotoğrafın kendisi olduğu iddialarına yanıt verdi.
KONGREDE İLK RAUNT GERÇEK MANİSASPORLULARIN
BUGÜN saat 14.00'te Manisa Kenan Evren Sanayi Sitesi Esnaf Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi Sosyal Tesisleri'nde yapılması gereken Manisaspor olağan kongresi çoğunluğun sağlanmaması nedeniyle ertelendi.
19.1.2017

Anket

Başkanlık sistemi referandumunda oyunuz ne olacak?
Evet
Hayır

Astroloji
Bugün aşk, sağlık ve para konularında şanslı mısınız?
  • Koç Burcu
  • Kova Burcu
  • Balık Burcu
  • Oğlak Burcu
  • Boğa Burcu
  • İkizler Burcu
  • Yengeç Burcu
  • Aslan Burcu
  • Başak Burcu
  • Terazi Burcu
  • Akrep Burcu
  • Yay Burcu
Manisa Kulis Haber
© Copyright 2014 Manisa Kulis Haber
Metinleri ve görsellerin izinsiz kullanılması yasaktır.

Manisa Güncel Haberleri

Powered by LMD Networks
Anasayfa   Künye   Üye ol   Yeni Üyelik   Mobil   Reklam   İletişim

sanalbasin.com üyesidir
Facebook'da bizi takip edin!
Twitter'da bizi takip edin!