Son Dakika Haberleri
Mertel Oto Lastik
NACİ AKIN
» ÇAĞDAŞ MİLLİ EĞİTİM SEFERBERLİĞİNİN ÖYKÜSÜ (I)
10 Aralık 2015 Perşembe
24 Kasım Öğretmenler günüydü, aslında 365 gün anılması gereken öğretmenlerimizi, yılda bir kez anıyor olmayı büyük eksiklik olarak görüyorum. Takip eden 5 Aralık günü ise dünya kadınlar gününü, Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını elde ettiği günü kutladık. Zaten bizi yetiştiren öğretmenlerimizin çoğunluğu da kadın değil miydi? Aynı gün birçok güzide eğitim kurumlarımızın kuruluş yıldönümüydü, törenlerle, balolarla kutlandı. Manisa Lisesi de bunlardan biriydi.
Türk milli eğitimine damgasını vurmuş birçok okulumuz 60. Yıldönümünü kutluyordu. Benim de mezunu olmaktan her zaman gurur duyduğum İzmir (Maarif) Koleji bugünkü adıyla Bornova Anadolu lisesi de 60. Yılını kutlayanlardandı. İzmir Koleji, Kadıköy Koleji (A.L), Ankara Koleji, Deneme Lisesi, Konya (Maarif) Koleji, Samsun Koleji (A.L) gibi birçok başarılı ismi yetiştiren, bürokrasiye, iş dünyasına, siyasete, kültür ve sanat camiasına sayısız insanlar kazandıran okullarımızın hepsinin kuruluşu 1955 yılına rastlar, takip eden, 1956, 57 yılları da öyledir. Peki Türk milli eğitiminde devrim gibi kararlarla bu çağdaş, yabancı dil eğitimi ağırlıklı okulların aynı yıl tedrisata başlaması tesadüf müdür? Elbette değildir, ama çoğu kimsenin bilmediği bu eğitim devrimini biraz hatırlatmakta yarar var.
Milli Mücadele sonrası yeni Türk Devleti inşa edilmeye başlandığında en önemli sorunların başında eğitim geliyordu. Zira Şam, Halep, Üsküp, Manastır, Selanik gibi önemli merkezler Türk toprakları dışında kalmıştı ve ülkede İstanbul ve İzmir dışında eğitim, kültür alt yapısı, entelektüel birikimi olan merkezlerimiz bulunmuyordu. Cumhuriyetin başkenti Ankara ise yoktan var edilmeye çalışılıyor, Anadolu topraklarında cehalet ve yoksulluk hüküm sürüyordu. Osmanlı'dan Mekteb-i Sultani (Galatasaray), Kabataş Lisesi, İstanbul Erkek Lisesi ve İzmir Birinci Erkek Lisesi (Atatürk) dışında kayda değer çağdaş eğitim kurumu devralınmamıştı. Buna mukabil Anadolu'nun hemen her yöresinde ve özellikle İstanbul ve İzmir'de yabancı vakıf okulları eğitimin hizmetindeydi. Amerikan Robert Koleji, Tarsus, Talas(Kayseri), İzmir, İstanbul Amerikan Kolejleri, Dame de Sion, Saint Joseph, Saint Benoit, Saint George ve daha birçok yabancı okullar gençlerimizi yetiştiriyordu. Bu okullar her ne kadar Maarifin denetimindeyse bile milli kültür ve eğitimden uzaktılar ve gizli misyonerlik faaliyetlerinin de olduğu biliniyordu.
Cumhuriyetin birinci önceliği cehaletle savaştı, o yüzden mahalle mekteplerinin yerine ilkokulların açılmasını ve okuryazarlığın artırılmasını hedefledi. Ancak yeterli öğretmen yoktu. Öncelikle birinci dünya savaşı ve milli mücadele nedeniyle yükseköğretimlerini terk etmek zorunda kalan gençlere öğretmenlik hakkı verdi. Zira bu gençler hem yükseköğrenim terbiyesi almışlar hem de Osmanlı alfabesi dışında Latin alfabesini de öğrenmişlerdi. Dedem rahmetli Edip Akın da bunlardan biriydi ve bugün Demirci ve civarında yaşları 75 in üzerinde olan yaşlılarımızın büyük çoğunluğu onun talebesidir. Cumhuriyet köy çocuklarını da ihmal etmemiştir, öncelikle sınırlı da olsa köy okulları açılmış ardından da İlk Milli Eğitim Bakanlarımızdan Mustafa Necati döneminde Köy Muallim Mekteplerinin temeli atılmıştır. 1937 yılında merhum Celal Bayar'ın başbakanlığı döneminde ise Köy Enstitülerinin temelleri atılmış İzmir Kızılçullu, Eskişehir Çifteler ve Edirne Kepirtepe'de pilot uygulamalar başlamıştır.
Köy Enstitüleri hakkında çok şey yazılmıştır, ancak bunların çoğunluğu ideolojik bakış açılarını yansıtmakta işin özüne ve asıl hedefine atıf yapmamaktadır. Nitekim bu yazılanlarda bu okulların Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'in projesi olduğu söylenir, Bayar'a hiç atıfta bulunulmaz. Kapatılmasında ise hep Menderes Hükümetleri suçlanır, bu okulların bizzat CHP iktidarı tarafından etkisizleştirildiğinden ve işlevsizleştirildiğinden hiç söz edilmez.
Köy Enstitülerinin kuruluşunun asıl gayesi, savaşlar nedeniyle topraktan ve tarımdan uzaklaşmış gençleri yeniden toprağa bağlamak, modern tarımı öğretmek, atıl kalan toprakları yeniden üretime kazandırmak, köylüleri kentlere muhtaç olmadan kendi kendilerine yeter hale getirmek, marangozluktan, inşaatçılığa, tamirciliğe, tarımsal ekonomiye, sanat ve muhtelif alanlarda beceri kazanmalarını sağlamaktı. Bunda da başarı elde edilmiş, buralardan yetişen eğitmenler köy okullarında görevlendirilerek tekrar eğitime kazandırılmışlardır.
1935 yılı CHP kurultayındaki eğitim hedefleri arasında yer alan bu uygulama 1937 yılında hayata geçirilmiş ve sadece 10 yıl yaşayabilmiştir. CHP bu modeli nasıl programına koymuş ve 10 yıl sonra nasıl ve neden bundan vaz geçmiştir? Maalesef sözünü ettiğim ideolojik bakış açısı nedeniyle bunlar hiç yazılmamış ve tartışılmamıştır. Bunları bir başka yazımızda paylaşırız. Cumhuriyetin 20. Yılından itibaren hayata geçirilen yukarıda sözünü ettiğim okulların kuruluş öyküsünü ise yarınki yazımda anlatacağım. Kalın sağlıcakla.
Bu yazı 630 defa okundu

En Çok Okunan Haberler

  • Bugün
  • Bu Hafta
  • Bu Ay
ÜRETİCİNİN YÜZÜ YAĞMURLA GÜLDÜ
SON 10 günde hem yoğun bir kar yağışı hem de yağmur gören Manisa'da birçok üzüm bağı ve tarım arazisi sular altında kaldı.
REİNA SALDIRGANI TERÖRİST İÇİN FLAŞ AÇIKLAMALAR
İstanbul Valisi Vahip Şahin Reina saldırganı DEAŞ'lı terörist Abdulkadir Masharipov'un yakalandığı operasyon hakkında bilgi verdi: Fail Abdulkadir Masharipov. Kod adı Ebu Muhammed Horasani.
TERÖRE KARŞI BENZİNLİK VE TÜP BAYİLERİNDEN ÖNLEM
TÜRKİYE genelinde yaşanan terör olayları sonrası emniyet tarafından çıkarılan genelgeyle birlikte bidonla benzin satışı yasaklandı. Evlere gönderilen tüplere de barkod önlemi getirildi…
HAYATA ANNESİYLE TUTUNDU
MANİSA'da yaşayan, konuşamayan ve yerinden kalkamayan doğuştan spastik engelli 26 yaşındaki Hüseyin İncike, doktorların yaşamaz demesine rağmen annesi 58 yaşındaki Seyhan İncike'nin sevgisiyle hayata bağlandı.
CAM FİLMİ KAPLI ARABALARA MÜJDE!
ARABALARININ camları filmli olan sürücüler artık daha rahat seyahat edebilecekler...
MANİSASPORLU AYGÜN'ÜN ACI GÜNÜ
MANİSASPOR'UN ve Fenerbahçe'nin efsane oyuncusu Aygün Taşkıran'ın kızı ve yeğeni Bergama yolunda geçirdiği elim trafik kazası sonucu hayatını kaybetti
AKILLI TELEFONLARA SAKIN  BUNU YAPMAYIN
HEMEN herkesin kullandığı akıllı telefonların en büyük kabusu şarz problemiyle ilgili üretici firma yetkilileri önemli bir uyarıda bulundu.
BURADA DÖVME ÜCRETSİZ !
SON dönemlerde özellikle gençler arasında çok fazla popüler olan dövmeler yeni bir boyut kazandı. Manisalı bir dövmeci ise adeta ayakta alkışlanacak bir hareket yapıyor.
BURADA DÖVME ÜCRETSİZ !
SON dönemlerde özellikle gençler arasında çok fazla popüler olan dövmeler yeni bir boyut kazandı. Manisalı bir dövmeci ise adeta ayakta alkışlanacak bir hareket yapıyor.
FOTOĞRAFLARI DAĞITILDI 81 İLDE ARANIYOR
FETÖ/PDY Tokat il imamı olduğu iddia edilen Abdulkadir Baş'ın yakalanması için polis, 81 ile fotoğraf ve bilgilerini göndererek çalışma başlattı.
OTOMOBİL ALACAKLARA MÜJDE!
KONUTUN ardından, taşıt kredisi faizlerinde de indirim kapısı aralandı. Mevcut faizler ile 100 bin liralık otomobil kredisi için 140 bin lira geri ödemesi gereken vatandaşın cebinden, indirim ile 123 bin lira çıkacak.
ABD'DEN 'FETHULLAH GÜLEN' AÇIKLAMASI
FETHULLAH Gülen'in Türkiye'ye iadesine ilişkin ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'den açıklama geldi.
17.12.2016

Anket

Başkanlık sistemi referandumunda oyunuz ne olacak?
Evet
Hayır

Astroloji
Bugün aşk, sağlık ve para konularında şanslı mısınız?
  • Koç Burcu
  • Kova Burcu
  • Balık Burcu
  • Oğlak Burcu
  • Boğa Burcu
  • İkizler Burcu
  • Yengeç Burcu
  • Aslan Burcu
  • Başak Burcu
  • Terazi Burcu
  • Akrep Burcu
  • Yay Burcu
Manisa Kulis Haber
© Copyright 2014 Manisa Kulis Haber
Metinleri ve görsellerin izinsiz kullanılması yasaktır.

Manisa Güncel Haberleri

Powered by LMD Networks
Anasayfa   Künye   Üye ol   Yeni Üyelik   Mobil   Reklam   İletişim

sanalbasin.com üyesidir
Facebook'da bizi takip edin!
Twitter'da bizi takip edin!